Bréagnú na Miotas

MythbustingBréagnú na 10 Miotas Is Mó faoin nGaeilge

Tá go leor miotas a bhaineann leis an nGaeilge, roinnt acu atá ar an bhfód leis na céadta bliain agus cinn eile ar cumadh iad as an nua le déanaí. Tá Conradh na Gaeilge ag obair le Colm Ó Broin chun an mí-eolas nó na ‘fíricí ailtéirneacha’ is coitianta faoin teanga a bhréagnú.

Cainteanna Poiblí

Bréagnú na Miotas | Cathair na Gaillimhe, GaillimhCúige Laighean
21 Márta 2017 @ 8.00in i Leabharlann Ghuaire, Cearnóg Phobail Ghuaire, An Ascaill, Guaire, Co. Loch Garman

Cúige Chonnacht
31 Márta 2017 @ 8.30in in Áras na nGael, 45 Sráid Doiminic, Gaillimh

Cúige Uladh
22 Aibreán 2017 @ 12.30in in Ollscoil Uladh, Campas Bhéal Feirste, Co. Aontroma
13 Bealtaine 2017 @ 12.30in in Ollscoil Uladh, Campas Mhig Aoidh, Co. Dhoire

Más spéis leatsa caint le Colm a eagrú i do cheantar féin, déan teagmháil le Conradh na Gaeilge ag Tá an seoladh ríomhphoist seo á chosaint ó róbait thurscair. Tá ort JavaScript a chumasú le hamharc air..

Físéain

Miotas #1: "Irish is a dead language”

Léiríonn daonáirimh i bPoblacht na hÉireann agus i dTuaisceart Éireann go bhfuil roinnt Gaeilge ag 2 mhilliún duine. De réir suirbhé a rinne Millward Brown in 2015, tá muinín as a gcuid Gaeilge labhartha ag 1.2 milliún duine in Éirinn. Ó thaobh líofachta de, léiríonn Suirbhé na Gaeilge a rinne Amárach Research in 2013 go bhfuil beagnach 500,000 duine in ann comhrá a bheith acu i nGaeilge agus go bhfuil ‘cumas an chainteora dhúchais’ ag 150,000 duine. Tá i bhfad níos mó cainteoirí líofa ag an nGaeilge ná an chuid is mó de theangacha an domhain, fiú leis an bhfigiúr is ísle thuasluaite. De réir Ethnologue, togra teangeolaíochta, tá 7,000 nó níos lú cainteoirí ag leath de na teangacha ar domhan. Is léir mar sin go bhfuil an Ghaeilge beo.

Miotas #2: "Irish has taken too many words from English”

Creideann go leor daoine go bhfuil rud éigin greannmhar nó náireach faoin nGaeilge toisc go bhfuil focail aici a tháinig ón mBéarla nó ó theangacha eile, ar nós ‘lána bus’, ‘tacsaí’, ‘carr’ nó ‘teicneolaíocht’. Glacann teangacha focail ó theangacha eile an t-am ar fad áfach, agus déanann an Béarla é seo chomh maith. Tá an Béarla breac le focail a tháinig ón bhFraincis go háirithe. Is ann d'fhocail Bhéarla a tháinig ón nGaeilge fiú, ar nós ‘galore’ agus ‘Tory’. Níl aon rud aisteach faoi na focail a fuair an Ghaeilge ó theangacha eile – is rud normálta é, nó ‘normal’ mar a déarfadh lucht labhartha an Bhéarla, na Fraincise, na Spáinnise, agus eile.

Miotas #3: "Ireland would be poor if we spoke more Irish"

Is í Éire ceann de na tíortha is saibhre ar domhan, ach ceapann roinnt daoine go mbeadh muid níos boichte dá labhródh muid Gaeilge toisc nach mbeadh muid in ann trádáil le daoine i dtíortha eile. Má chreideann tú é seo, cuir an cheist bhunúsach seo ort féin – an bhfuil aon tír shaibhir ar domhan nach bhfuil an Béarla mar chéad theanga ag an bpobal? Léiríonn liosta domhanda den ollioncam náisiúnta (OIN) go bhfuil go leor tíortha saibhre ann nach labhraíonn Béarla mar chéad theanga. Tá roinnt acu níos saibhre ná Éirinn fiú – cosúil leis an Danmhairg agus an tSualainn. Go deimhin féin, tá siad níos saibhre ná Éire leis na blianta, rud a chiallaíonn nach raibh fadhbanna ollmhóra acu le dífhostaíocht agus eisimirce mar a bhí agus atá againn in Éirinn. Níl aon chúis nach bhféadfadh Éire a bheith saibhir agus rathúil ó thaobh na heacnamaíochta de dá mba rud é go raibh níos mó Gaeilge á labhairt againn.

Miotas #4: “Gaelscoileanna and other Irish-speaking schools are elitist”

Tá os cionn 50,000 páiste ag freastal ar scoileanna lán-Ghaeilge lasmuigh den Ghaeltacht in Éirinn. Tá roinnt de na scoileanna seo lonnaithe i gceantair mheánaicmeacha agus ar chúis éigin, bíonn daoine áirithe ag maíomh gur oideachas scothroghnach, éilíteach, nó elitist í an Ghaelscolaíocht ar bhealach éigin dá bharr seo. Tá páistí ó gach aicme shóisialta in Éirinn ag freastal ar Ghaelscoileanna agus ar Ghaelcholáistí áfach. Tá os cionn leath de na bunscoileanna lán-Ghaeilge i mBaile Átha Cliath agus i mBéal Feirste lonnaithe i gceantair lucht oibre mar shampla. Is féidir é seo a fheiceáil má bhreathnaíonn tú ar na ceantair ina bhfuil siad lonnaithe ar www.gaelscoileanna.ie. Tá iarrachtaí déanta ag roinnt daoine le blianta beaga anuas fás na Gaelscolaíochta a mhíniú agus iad ag maíomh go bhfuil bunús ciníoch ag baint léi, .i. go seolann tuismitheoirí a gcuid páistí chuig Gaelscoileanna ionas nach mbeidh siad sa rang céanna le páistí gurb as tíortha eile iad a dtuismitheoirí. Cé go mb'fhéidir go bhfuil roinnt tuismitheoirí leis an tuairim seo de réir fhianaise staróige, tá sé claonta ann féin smál a chur ar gach tuismitheoir Gaelscoile de bharr a dhéanann mionlach acu. Is léiriú iad na scoileanna lán-Ghaeilge ar na pobail ina bhfuil siad lonnaithe, agus áirítear daltaí ó gach aicme agus cúlra in Éirinn i measc a scoláirí dá bharr. Freastalaíonn páistí ó níos mó ná 15 náisiúnacht éagsúla ar Choláiste Ghlór na Mara, Gaelcholáiste ilchreidmheach i mBaile Brigín. Ní hamháin go gcuireann Gaelscoil Nás na Rí i Nás na Ríogh córas carad i bhfeidhm le tacú le tuismitheoirí nach as Éirinn dóibh a chuireann a bpáistí chun na Gaelscoile, ach cuireann an scoil tacaíocht bhreise ar fáil do dhaltaí a thagann ag an nGaelscoil gan Béarla ná Gaeilge mar aon le ranganna Gaeilge do thuismitheoirí. Cuireann Gaeloideachas eolas faoi thumoideachas trí Ghaeilge ar fáil do thuismitheoirí i rogha teangacha, Fraincis, Rúisis, Polainnis, agus Portaingéilis san áireamh. Tá an Ghaelscolaíocht ar fáil agus oscailte do pháistí ó gach cúlra.

Tuilleadh físeán ag teacht sna seachtainí amach romhainn...

Myth #5: “Ireland would be insular if we spoke Irish”
Myth #6: "Ireland would be socially conservative if we spoke Irish"
Myth #7: “The Irish language has been ‘politicised’”
Myth #8: “Irish shouldn't be an official EU language”
Myth #9: “The pronunciation of Irish names makes no sense”
Myth #10: “Irish isn't compatible with modern technology"

Eagraíochtaí faoi scáth Chonradh na Gaeilge