Uachtarán Chonradh na Gaeilge

Niall Comer, Uachtarán Chonradh na GaeilgeToghadh an Dr Niall Comer ó Chraobh Ghleann an Iolair ina Uachtarán ar Chonradh na Gaeilge den chéad uair ag Ard-Fheis na heagraíochta in Óstán Chuan na Gaillimhe, Gaillimh, Dé Sathairn, 25 Feabhra 2017.

Bhí Comer ina Thánaiste ar Choiste Gnó an Chonartha le blianta beaga sular toghadh ina Uachtarán é.

Ó Iúr Cinn Trá ó dhúchas, tá cónaí air i nGleann an Iolair, Co. Dhoire anois agus é ag obair mar léachtóir le Gaeilge i Scoil Theanga agus Litríocht na Gaeilge in Ollscoil Uladh. Is ball d’Institiúid Taighde na Gaeilge agus an Léinn Cheiltigh é fosta.

Bhí sé ina eagarthóir ar An tUltach ar feadh seacht mbliana agus chaith sé tamall ina bhainisteoir ar an iris chomh maith. Bhí sé ina Thánaiste ar Chonradh na Gaeilge le trí bliana anuas, ina Uachtarán ar Chomhaltas Uladh de Chonradh na Gaeilge roimhe sin, agus ina bhall gníomhach de Chraobh an Iúir ó bhí sé ina dhéagóir.

Agus an Uachtaránacht ar fhóram daonlathach phobal na Gaeilge á glacadh aige ag Ard-Fheis 2017, dúirt:

“Is féidir le Conradh na Gaeilge todhchaí na Gaeilge agus todhchaí na sochaí a mhúnlú leis an teanga ag croílár ár linne. Feictear domsa nach neart go cur le chéile mar Chonradh áfach, agus gluaiseacht mhór náisiúnta amháin á neartú in athuair ionas gur féidir linn tabhairt faoin dúshlán seo atá romhainn – athGhaelú na hÉireann. Tá Conradh na Gaeilge pobalbhunaithe agus eagraithe ar son na teanga; níl ann don Chonradh gan pobal na Gaeilge agus na Gaeltachta, agus níl ann d’fheachtais ná d’aidhmeanna an Chonartha gan ionchur na mball, na gcraobhacha, an phobail trí chéile.

“Tá pobal na Gaeilge i lár an aonaigh pholaitíochta agus ar thús cadhnaíochta anois chun reachtaíocht cheartbhunaithe a bhaint amach leis an teanga a chosaint ó thuaidh agus toghchán an Tionóil ag teannadh linn Déardaoin. Ní hAcht go Straitéis acmhainn-bhunaithe áfach, thuaidh ná theas.

“Ba chóir go mbeadh ról lárnach ag Conradh na Gaeilge in Éirinn sa lá atá inniu ann le gach bean, le gach fear, agus le gach leanbh – beag beann ar chúlra creidimh, ar an tír arb as dóibh, ná ar an rogha saoil a bhíonn acu – a thabhairt linn ar an turas seo, turas chun Éire a athGhaelú agus athbheochan na Gaeilge a chur i réim mar is ceart. Bhíodh an t-am ann nuair a bhí Éire i measc na náisiún is oilte agus is cultúrtha ar dhroim an domhain, agus bhí an Ghaeilge mar chuid lárnach de seo. Bíodh sé amhlaidh arís.”

IAR-UACHTARÁIN CHONRADH NA GAEILGE (1893 - 2017):

1893 - 1915 Dúbhglas de hÍde (An Chraoibhín Aoibhinn) (1860 - 1949)
1915 - 1916 Folúntas
1916 - 1919 Eoin Mac Néill (1867 - 1945)
1919 - 1922 Seán Ua Ceallaigh (Sceilg) (1872 - 1957)
1922 - 1925 Peadar Mac Fhionnlaoich (Cú Uladh) (1856 - 1942)
1925 - 1926 An Dr. Seán P. Mac Énrí (1862 - 1930)
1926 - 1928 Cormac Breatnach (1886 - 1956)
1928 - 1933 Mac Giolla Bhríde (An Tiarna Ashbourne) (1868 - 1942)
1933 - 1940 Peadar Mac Fhionnlaoich (Cú Uladh) (1856 - 1942)
1940 - 1941 Liam Ó Buachalla (1899 - 1970)
1941 - 1942 Seán Óg Ó Tuama (1912 - 1980)
1942 - 1945 Diarmuid Mac Fhionnlaoich (1903 - 1964)
1945 - 1946 Seán Mac Gearailt (1916 - 2004)
1946 - 1949 Liam Ó Luanaigh (1914 - 1998)
1949 - 1950 Diarmuid Mac Fhionnlaoich (1903 - 1964)
1950 - 1952 Annraoi Ó Liatháin (1917 - 1981)
1952 - 1955 Seán Mac Gearailt (1916 - 2004)
1955 - 1959 Tomás Ó Muircheartaigh (1907 - 1967)
1959 - 1965 Micheál Mac Cárthaigh (1911 - 1983)
1965 - 1968 Cathal Ó Feinneadha (1928)
1968 - 1974 Maolsheachlainn Ó Caollaí (1939)
1974 - 1979 Pádraig Ó Snodaigh (1935)
1979 - 1982 Albert Fry (1940)
1982 - 1985 Micheál Ó Murchú (An Gabha Gaelach) (1918 - 1990)
1985 - 1989 Íte Ní Chionnaith (1953)
1989 - 1994 Proinsias Mac Aonghusa (1933 - 2002)
1994 - 1995 Áine de Baróid (1950)
1995 - 1998 Gearóid Ó Cairealláin (1957)
1998 - 2003 Tomás Mac Ruairí (1939)
2003 - 2004 Séagh Mac Siúrdáin (1958)
2004 - 2005 Nollaig Ó Gadhra (1943 - 2008)
2005 - 2008 Dáithí Mac Cárthaigh (1968)
2008 - 2011 Pádraig Mac Fhearghusa (1947)
2011 - 2014 Donnchadh Ó hAodha (1944)
2014 - 2017 Cóilín Ó Cearbhaill

Eagraíochtaí faoi scáth Chonradh na Gaeilge